Bize Ulaşın: 00 90 (212) 217 33 67 / 68/ 69

Belediyeler İçin Derecelendirme

TCR BELEDİYE DERECELENDİRME METODOLOJİSİ

 

Belediye, bir şehir, kasabanın, ya da nüfuslarına göre kasaba hükmünde olan yerlerin temizlik, aydınlatma, su, esnaf denetlemesi gibi kamu hizmetlerine bakan, tüzel kişiliği (hükmî şahsiyeti) olan ve üyeleri halk tarafından seçilen teşkilâttır.

 

Bir halk idaresi olan belediyeler; “Belediyeler Kanunu“muza göre, nüfusu ne olursa olsun il ve ilçe merkezlerinde ve nüfusu beş binden yukarı olan yerlerde kurulur.

 

Belediyenin başlıca görevleri şunlardır: sağlık görevleri: salgın ve bulaşıcı hastalıklarla savaşmak; otel, lokanta, dükkân, fırın gibi yerlerin sağlık ve temizlik denetimini yapmak; mezbaha, kanalizasyon* genel hela, dispanser, hastahane v.b. yaptırmak; şehrin temizliğini sağlamak. İmar görevleri: şehrin imar planına göre yol, köprü v.b. yaptırmak; yurttaşlara imar planına uygun inşaat ruhsatı vermek ve bunların uygulanmasını denetlemek. Kültür görevleri: kütüphane, tiyatro, müze v.b. kurumlar açmak. Sosyal yardım görevleri: fakirler ve kimsesiz çocuklar için yurtlar v.b. yerler açmak. Zabıta görevleri: belediye emir ve yalaklarına uyulmasını sağlamak; bunun için gerektiğinde temel ihtiyaç maddelerine narh koymak. İtfaiye görevleri: şehirde yangın çıkmasını önleyici tedbirleri almak, yangın söndürmek için gerekli araç ve personeli daima hazır tutmak. Ekonomik ve ticarî hayatı düzenleyici görevler: fiyatları denetlemek, tarifeleri düzenlemek; tartı ve ölçü âletlerini kontrol etmek; tanzim satışları yapmak; elektrik ve havagazı işletmeleri kurmak ve işletmek.

 

 

TCR belediye derecelendirme metodolojisi dört ana bölümden meydana gelmekte olup, en doğru sonuca ulaşılması için bu bölümlerde belediyenin ekonomik profili kurumsal çerçevesi, mali yönetimi ve borç ve likiditesi gibi unsurlar değerlendirilmektedir. Bu yöntemle belediye derecelendirilirken, belediyenin bütçesi, mali yönetimi, gelirleri ve harcamaları gibi kantitatif (sayısal) unsurları değerlendirilirken, finansal olarak incelenemeyen belediyenin faaliyet alanı, ekonomik profili ve kurumsal çerçevesini de içine alan kalitatif (nitel) unsurlar da değerlendirilmektedir.

 

Metodolojinin ileriki bölümlerinde daha detaylı anlatılmakla birlikte dört bölümün ana başlıklarına aşağıda yer verilmiştir.

 

  • Ekonomik Profil

  • Kurumsal Çerçeve

  • Mali Yönetim

  • Borç ve Likidite

 

 

  1. EKONOMİK PROFİL

Belediyenin hizmetlerini yürütebilmesi ve borçlarını ödeyebilmesi için gelirlerini artırabilmesi gerekmektedir. Belediyenin ekonomik profili incelenirken ekonomik çeşitlilik, ekonominin büyüme potansiyeli, demografik kompozisyonu ve geleceğe dönük beklentiler/ tahminler analiz edilmektedir.

 

Ekonomik Çeşitlilik

 

Belediye ekonomisinin kompozisyonu bölgenin dinamizmi, büyüme potansiyeli, istihdam imkanları ve refah üretme konularında bilgi sunmaktadır. Katma değeri yüksek endüstrilere dayanan, ekonomik çeşitliliği oluşturmuş, büyük bir belediye diğer belediyelere göre cazibe merkezi haline gelecektir. Ekonomik çeşitlilik analiz edilirken a) GSMH, bölgenin GSMH’dan aldığı pay, b) ana endüstriler ve iş verenlerin gelecek tahminleri, c) istihdam yaratma imkanları, d) altyapı imkanlarının yeterliliği (yol,su, elektrik gibi) unsurlar değerlendirmeye alınmaktadır.

 

Demografi ve Sosyal Yapı

 

Demografi ve sosyal trendler bölgenin siyasi istikrarı ve yerel yönetimin mali yönetimini işgücü, gelir dağılımı ve belediye hizmetleri konularında etkilemektedir. Hızlı büyüyen kentlerin vergi gelirlerinde artış yaşanmakla birlikte altyapı ve sosyal hizmetler konusunda da taleplerde artış yaşanacaktır. Büyümesini tamamlayan kentlerde de göç (dış göç) yaşanacağından vergi gelirlerinde bir azalma yaşanabilecektir. Demografi ve sosyal yapı ile ilgili olarak a) nüfusun ortalama yaşı, b) göç trendleri, c) eğitim imkanları, d) sosyal yardımlar ve e) gelir dağılımı faktörleri analiz edilmektedir.

 

Büyüme ve Beklentiler

 

Yerel yönetimin sürdürülebilir büyümeyi yakalamış olması nüfusun refahını sağlayacak kaynaklara sahip olduğunun önemli bir göstergesidir. Büyüme ve beklentilerle ilgili olarak a) yeni ev inşaatları, b) kişi başına gelir, c) istidamdaki büyüme ve d) kamu/ özel sektör yatırımları değerlendirmeye alınmaktadır.

 

  1. KURUMSAL ÇERÇEVE

 

Belediyelerin kurumsal çerçevesini belediye bölgesi, sorumlulukları, merkezi yönetimle etkileşimleri, merkezi yönetimden alınan destekler, muhasebe ve kontrol unsurları oluşturmaktadır.

 

Belediye bölgesi, belediyenin görev ve yetki bölgesinin sınırlarıdır. Belediyelerin sorumlulukları arasında cari harcamalar, yol, su, kanalizasyon gibi altyapı harcamaları, çevre düzenlemesine yönelik harcamalar, sağlık harcamaları ve zabıta hizmetleri yer almaktadır.

 

Belediyelerin kredi profili merkezi yönetimin politikalarından doğrudan etkilenmektedir. Merkezi yönetimle yerel yönetimler arasında vergi geliri paylaşımları yerel yönetimlerin performanslarını etkilemektedir.

 

 

2380 Sayılı Belediyelere ve İl Özel İdarelerine Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkındaki Kanuna göre genel bütçeli vergi gelirleri tahsilat toplamı üzerinden belediyelere % 6, il özel idarelerine de% 1.12 nispetinde pay verilmektedir. Bu paylar aylık olarak hesaplanmakta ve Maliye Bakanlığı tarafından İller Bankası aracılığı ile takip eden ay sonuna kadar belediyelere ödenmektedir.

 

Belediyelerin bütçeleri geçmiş üç yılın gerçekleşmeleri ve enflasyon beklentilerine göre şekillendirilmektedir. Gelir ve gider bütçeleri nakit esasına göre muhasebeleştirilmektedir.

 

Belediyelerin iç ve dış denetimi 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümlerine göre yapılmaktadır.

 

 

  1. MALİ YÖNETİM

 

Yerel yönetimin mali sürdürülebilirliği ve beklentiler mali yönetim çerçevesinde değerlendirilirken gelir yaratma, sorumluluklar, mali disiplin, kamu fonlarının yönetimi ile ilgili planlamalar, politikalar ve stratejilerin uyumluluğu dikkate alınmaktadır. Mali yönetimin kalitesi değerlendirilirken, belediye hizmetleri ile ilgili sorumluluklar, faiz ödemeleri ve programların tamamlanması için gelirlerin yeterliliği, mali esneklik düzeyi, mali yapının sağlamlığını korumak için harcamaların ne ölçüde kısılabildiği gibi faktörler dikkate alınmaktadır.

 

Planlama ve Harcamaların Kontrolü

 

Türk Kredi Rating yerel yönetimin şeffaflığı, planlamasının kapsamı, raporlaması ve takip sistemleri, hedeflere ulaşmada mali otoritenin yetkinliğini de içeren yönetim takımının ve bütçe süreçlerinin etkinliğini gözden geçirmektedir. Bunlara ilaveten, yerel yönetim organizasyonunda kontrol ve sorumlulukların dağılımı, bütçe politikalarına bağlılık, mali politikalara uygunluk ve tutarlılık ve stratejik hedeflerdeki değişimler değerlendirmeye alınmaktadır. Mali planlamanın kalitesi değerlendirilirken, bütçe tahminleri ile son yılların bütçe gerçekleşmeleri karşılaştırılmakta, bütçeden sapmaların tutarı ve sapma sıklığı dikkate alınmaktadır. İlgili kuruluşun faaliyetlerle ilgili verilerinin doğruluğunu analiz etmek için muhasebesel olarak konsolidasyon uygulamaları da incelenmektedir.

 

 

 

 

Harcamalar

Belediyelerin giderleri arasında a) Belediye binaları, tesisleri ile araç ve malzemelerinin temini, yapımı, bakımı ve onarımı için yapılan giderler,b) belediyenin personeline ve seçilmiş organlarının üyelerine ödenen maaş, ücret, ödenek, huzur hakkı, yolluklar, hizmete ilişkin eğitim harcamaları ile diğer giderler, c) her türlü alt yapı, yapım, onarım ve bakım giderleri, d) vergi, resim, harç, katılma payı, hizmet karşılığı alınacak ücretler ve diğer gelirlerin takip ve tahsili için yapılacak giderler, e) belediye zabıta ve itfaiye hizmetleri ile diğer görev ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılacak giderler, f) belediyenin kuruluşuna katıldığı şirket, kuruluş ve katıldığı birliklerle ilgili ortaklık payı ve üyelik aidatı giderler, g) mezarlıkların tesisi, korunması ve bakımına ilişkin giderler, h) faiz, borçlanmaya ilişkin diğer ödemeler ile sigorta giderleri, i) dar gelirli, yoksul, muhtaç ve kimsesizler ile özürlülere yapılacak sosyal hizmet ve yardımlar, j) dava takip ve icra giderleri, k) temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri, l) avukatlık, danışmanlık ve denetim hizmetleri karşılığı yapılacak ödemeler, m) yurt içi ve yurt dışı kamu ve özel kesim ile sivil toplum örgütleriyle birlikte yapılan ortak hizmetler ve proje giderleri, n) sosyo-kültürel, sanatsal ve bilimsel etkinlikler için yapılan giderler, o) belediye hizmetleriyle ilgili olarak yapılan kamuoyu yoklaması ve araştırması giderleri, p) kanunla verilen görevler ve hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler, r) şartlı bağışlarla ilgili yapılacak harcamalar, s) imar düzenleme giderleri, t) her türlü proje giderleri yer almaktadır.

 

Bu bölümde belediye hizmetleri ile ilgili harcamalar, sermaye yatırımları ve borç servisi konuları analiz edilmektedir. Geçmiş yıllardaki sonuçlar, mevcut durum ve sorun yaşanabilecek alanlar değerlendirmeye alınmaktadır. Hizmetlerle ilgili harcamalar kapsamında yerel yönetimin asli/zorunlu hizmetleri, temel harcama unsurları, yaşanabilecek dalgalanmalar ve maliyet baskısı değerlendirilmektedir. Harcama programları gözden geçirilmekte, programların maliyetinin vergi gelirleriyle uyumu ve sürdürülebilirliği analiz edilmektedir.

 

Belediyeler, yönetim bölgelerindeki altyapı hizmetlerinin sağlanmasından (yol, su, kanalizasyon, elektrik, köprü gibi) sorumlu oldukları için, söz konusu altyapı hizmetlerinin sağlanması bütçelerindeki harcamaların ciddi bir bölümünü oluşturmaktadır. Bu nedenle, Türk Kredi Rating belediyelerin hali hazırdaki ve gelecekteki sermaye ihtiyaçlarını analiz edebilmek için altyapı yatırımları ile ilgili onarım harcamaları ve nüfustaki büyümeye paralel yeni ihtiyaçlarla ilgili tahmini harcamaları dikkate almaktadır. Projelendirilmiş sermaye ihtiyaçları ile ilgili borç algılamaları ve belediye içerisinde doğru maliyetlerin raporlanıp raporlanmadığını doğrulamak için sermaye harcamaları ile ilgili muhasebe uygulamaları ve finansman yöntemleri gözden geçirilmektedir.

 

Harcama kategorileri içinde belediyelerin bütçesinden en çok pay alan, en zorlu kategori borç servisidir. İstikrar, faiz oranlarındaki trend ve borç ödemeleri borç servisini etkileyen unsurlardır. Borç servisi kapsamında yerel yönetimin borç yapısı, yönetim stratejisi, borç ve likidite profili gibi faktörler analiz edilmektedir.

 

Gelirler

 

Yerel yönetimin gelir analizi, gelir temelinin önemli parçalarını, çeşitliliğini, volatilitesini, ihtiyaç duyulduğunda gelir kaynaklarının artırılabilme kapasitesini ve şirketlere/bireylere uygulanabilecek maksimum oranları değerlendirmeye almaktadır. Belediyelerin gelir kaynakları arasında a) kanunlarla gösterilen belediye vergi, resim, harç ve katılma payları, b) genel bütçe vergi gelirlerinden ayrılan pay, c) genel ve özel bütçeli idarelerden ayrılan pay, d) taşınır ve taşınmaz malların kira, satış ve başka suretle değerlendirilmesinden elde edilecek gelirler, e) belediye meclisi tarafından belirlenecek tarifelere göre tahsil edilecek hizmet karşılığı ücretler, f) faiz ve ceza gelirleri, g) bağışalar, h) her türlü girişim, iştirak ve faaliyetler karşılığı sağlanacak gelirler ve i) diğer gelirlerden yer almaktadır. Diğer taraftan Belediyeler Kanununa göre büyükşehir belediyelerinde büyükşehir sınırları ve mücavir alanları içinde belediyelerince tahsil edilen emlak vergisi tutarının tamamı ilgili ilçe ve ilk kademe belediyeleri tarafından alınmaktadır. Bunlardan büyükşehir belediyesine veya özel idareye ayrıca pay kesilmemektedir.

 

 

Mali Denge

 

Mali sonuçlar mali yapının sağlamlığı ve yönetimin etkinliğini gösteren önemli kanıtlardır. Operasyonel denge (gelirler-program harcamaları+faiz giderleri) mali esnekliğin önemli bir göstergesidir. Net mali denge (sermaye harcamalarının da dahil edildiği operasyonel denge) ise, mali sürdürülebilirlik ve potensiyel finansman ihtiyaçlarını daha net ortaya koymaktadır. Belediyeler yasal olarak operasyonel bütçelerini dengelemek durumundadırlar. Mali denge bağlamında, yaşanabilecek olumsuz gelişmeler karşısında yerel yönetimin bütçesinin finansman ihtiyaçları karşındaki duyarlılığı hem geçmişe dönük hem de geleceğe dönük analiz edilmektedir. Gelirlerdeki sürekli azalma negatif bir unsur olarak değerlendirilmektedir.

 

3- BORÇ VE LİKİDİTE

 

Yerel yönetimin borç yükünün sürdürülebilirliği derecelendirme notunun belirlenmesinde önemli faktörlerden biridir. Türk Kredi Rating mevcut ve projelendirilmiş borçlanma düzeyini ve borç yükü ile borç servisini etklileyebilecek bütün faktörleri değerlendirmeye almaktadır.

 

Borçlar

 

Birinci odak noktası vergi mükelleflerine yönelik finansal yükümlülükleri de içeren vergi gelirleriyle ödenen borçlardır. Borçlar, ertelenenler dışındaki net itfalar ve aktiflerle ölçülmektedir. Çıkan borç rakamı vergi gelirleri ile karşılaştırılmaktadır (toplam vergi gelirlerinin yanısıra kişi başına düşen borç rakamı olarak da dikkate alınmaktadır). Vergi gelirleriyle ödenen borçlar içinde dikkate alınmayan sermaye maliyeti ve fonlanmayan emeklilik yükümlüklükleri gibi diğer mali taahhütler de borcun ödenebilme kapasitesi açısından analiz edilmektedir. Elektrik, su hizmetleri gibi verilen hizmet karşılığında alınan ücretlerle ödenen borçlar, borçların ödenebilirliği açısından ayrıca değerlendirilmektedir. Bu tür borçların yerel yönetimin kredi değerliliğini ölçmede düşük ağırlığa sahiptir.

 

Borç Servisi

 

Faiz giderleri analizin önemli bir parçasıdır, borçların ödenebilirliğini değerlendirmek için faiz giderleri/ mali gelirler oranına bakılmaktadır. Borç yapısına ve yerel yönetimin borç yönetim stratejisine bakıldığında borç ödeme volatilitesi hakkında bilgi edinilmektedir. Özellikle borç stoğunun ödeme vadesi, borçların enflasyon, faiz oranları ve kurlardaki değişime duyarlılığı analiz edilir. İleriye dönük olarak da, 3-5 yıllık bakış açısıyla borç ve borç servisi ihtiyaçları değerlendirmeye alınır.

 

Likidite

 

Tahmin edilebilir harcamaları ve sürekli artan gelirleri olmasına karşın, bazı yerel yönetimler nakit dengelerini minimize etme eğilimindedirler. Büyük belediyeler sermaye piyasalarına erişim imkanına sahip oldukları ve yatırımcı çekme olanağına sahip olduklarından refinansman risklerini azalttabildiklerinden likidite ihtiyaçları da azalmaktadır. Belediyelerin yatırım projeleri için ayrılan fonları likidite baskısı yaşandığında geçici bir süre için likidite sağlamak amacıyla kullanılabilir. Türk Kredi Rating nakit dengesi ve rezervleri ödeme planlarıyla, dış likidite kaynakları ve projelendirilmiş sonuçlarla karşılaştırarark analiz etmektedir.

 

 

 

Analiz Bölümleri ve Ağırlıkları Tablosu

EKONOMİK PROFİL

(Ağırlığı %20)

KURUMSAL ÇERÇEVE

(Ağırlığı %20)

MALİ YÖNETİM

(Ağırlığı % 30)

BORÇ VE LİKİDİTE

Ağırlığı (%30)

Ekonomik Çeşitlenme (%40)

Merkezi Yönetimle Etkileşimler (%40)

Planlama ve Harcamaların Kontrolü (%30)

Borç ( %30)

Demografi ve Sosyal Yapı (%30)

Muhasebe ve Kontrol (30)

Harcamalar

(%20)

Borç Servisi ( %40)

Büyüme ve Tahminler (%30)

Sorumluluklar (%30)

Gelirler (%25)

Likidite (%30)

 

 

Mali Denge (%25)

 

 

Haberlerimiz İçin Abone Olabilirsiniz.

exhibition stand turkey tüp bebek ankara seo hizmeti
Arabulucuk Sertifikası Programı