Bize Ulaşın: 00 90 (212) 217 33 67 / 68/ 69

"Tahvil ve Yatırım Fonları vadeleri boyunca ve zaman içerisinde değişen derecelendirme notları alım-satım işlemlerini artırırken bunun temel sebebi, genellikle portfolyo yöneticilerinin belirli bir derece kategorisini yatırım bantı olarak görüp, derecesi yükselen ya da azalan menkul kıymeti satarak yerine yatırım seviyesine uygun menkul kıymeti satın almalarıdır."

Sağlık Kurumları ve Hastaneler Derecelendirme

Toplumsal açıdan vazgeçilemez bir sektör olan sağlık alanında faaliyet gösteren hastaneler için hazırlanan TCR hastane derecelendirme metodolojisi eğitim seviyesi yüksek, sektörde tecrübeli, bankacılık ve finans alt yapısına sahip SPK lisanslı uzmanları tarafından uluslar arası alanda yapılan çalışmalar ve araştırmalar üzerindeki ayrıntılı incelemeleri ile kendi tecrübelerinin birleştirilmesiyle oluşturulan özgün bir çalışmadır.

Sağlık sektörü üzerinde yapılan çalışmalar incelendiğinde sektörün adalet ve eğitimle birlikte toplumsal huzur ve refah düzeyinde büyük öneme sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Bunun yanı sıra ticari bir işletme ile karşılaştırıldığında sıradan iktisadi bir ürün değil insan sağlığı üzerinde hizmet veren bir işletme olan hastanenin sahip olduğu sosyal sorumluluk tartışmasız her hangi bir işletmeden çok daha fazladır. Bütün bu nedenler dikkate alındığında toplumsal etkisi bu derecede fazla olan bir sektörde faaliyet gösteren işletmelerin saf ticari işletme gibi değerlendirilemeyeceği gerçektir.

Yukarıda açıklanan nedenler ve TCR’in uluslar arası kredi derecelendirme literatürüne katkıda bulunma misyonun ışığında yapılan bu çalışmada hastanelerin faaliyet gösterdiği alan nedeniyle tümüyle bir ticari işletme gibi değerlendirilemeyeceği ve bu şekilde yapılan derecelendirmelerin hastanelerin gerçek değerini yansıtmayacağı noktasından yola çıkılmış olup hastanelerin görev yaptığı sektörün doğal gereği olan sosyal misyonun yanı sıra ticari işletme olmanın gereği olan kar elde etme zorunluluğu en doğru şekilde birleştirilmiştir.

TCR Hastane derecelendirme metodolojisi dört ana bölümden meydana gelmekte olup en doğru sonuca ulaşılması için bu bölümlerde hastanenin mali yapısı, sektörün durumu, makro ekonomik ve politik durum gibi bir çok etken değerlendirilmektedir. Bu yöntemle hastane derecelendirilirken, hastanenin ticari faaliyetlerinin ve mali tablolarının değerlendirilmesinin yanı sıra finansal olarak incelenemeyen hastanenin faaliyet alanını ve sosyal misyonunu da içine alan kalitatif (nitel) unsurlarda değerlendirilmektedir.

Metodolojinin ileriki bölümlerinde daha detaylı anlatılmakla birlikte dört bölümün ana başlıklarına aşağıda yer verilmiştir.

Yönetimsel Risk Analizi

  • Ticari Riskler Analizi

  • Muhasebe Standartları Kalitesi

  • Finansal Risk Analizi

 

 1-YÖNETİMSEL RİSK ANALİZİ

 2-RİSK İŞTAHI VE GÜVENİLİRLİK 

Ekonominin her sektöründe olduğu gibi sağlık sektöründe faaliyet gösteren hastanenin de kamuoyu ve yasal kurumlarda sahip olduğu itibar ve güvenilirlik devamlılığı için önem taşımaktadır. Finansal kurumlar, çalışanlar ve diğer menfaat sahipleri mali güvenilirliğe sahip bir kurumla çalışmak isterler bunun yanı sıra hastaneye sağlıklarını emanet eden hastalar için güven hastane seçiminde en büyük etken olmaktadır.

Hastanenin faaliyet süresi, ilgili kanun ve düzenlemelere uyum, , ortakların tecrübeleri, eğitimleri, firmanın ve ortaklarının piyasadaki itibarı, , hastalardan alınan şikayetler, hastane aleyhine açılan ve sonuçlanan davalar ile bu davaların hastanenin mali durumu ve güvenilirliği üzerindeki etkileri, hastanenin ödeme alışkanlıkları, protesto çek yasağı, müşterilerin firmaya bakışı, banka ve finansal kuruluşlarla ilişkiler gibi konular güvenilirlik başlığı altında detaylı olarak değerlendirilmektedir.

Hastanenin risk yönetimine verdiği önem, risk yönetim becerisi, risk yönetimi üzerine geçmişte yaptığı çalışmalar, alternatif yabancı kaynak yaratma kabiliyeti, büyüme planları, bu planların uygulanabilirliği, finansman kaynakları gibi faktörler ise risk iştahı altında ele alınmaktadır. 

  1. KURUMSAL YÖNETİM

Özel hastaneler hem ticari bir müessese olup, hem de kamu hizmeti veren ve topluma karşı sorumlulukları olan kuruluşlardır. Belirtilen nedenlerden dolayı kurumsal yönetimin oldukça önem taşıdığı sektörlerden bir tanesi olup, bu sektör içinde yer alan özel hastaneler hassas konumları sebebiyle daha da önem kazanmaktadır.

TCR Özel Hastane Kredi Derecelendirme Metodoloji’si içerisinde yer alan kurumsal yönetim değerlendirmesi dört ana bölümden oluşmaktadır. Bular sırasıyla Yönetim Kurulu, Kamuyu Aydınlatma ve Şeffaflık, Pay Sahipleri, Hak Sahipleri’dir. Aşağıda her bölüme ait alt kıstaslar ve değerlendirme soruları yer almaktadır.

 

Yönetim Kurulu

  • Yönetim kurulu bir sağlık kuruluşunun en üst seviyede stratejik karar alma, yürütme (yönetim) ve temsil organıdır. Yönetim kurulu, sağlık kuruluşunun (hastanenin) misyonunu/vizyonunu belirleyip kamuya açıklamış mıdır

  • Yönetim kurulu yöneticiler tarafından oluşturulan stratejik hedefleri onaylamış mıdır? 

  • Yönetim kurulu, yöneticilerin pozisyonlarına uygun gerekli nitelikleri taşımasını gözetiyor mu? (Yönetim kurulu nitelikli personelin -özellikle doktor ve hemşire gibi meslek personelinin- uzun süre şirkete hizmet etmesini sağlamaya yönelik teşvik ve önlemleri alır. Yönetim kurulu gerekli gördüğü takdirde yöneticileri vakit geçirmeksizin görevden alır ve yerlerine bu görevlere uygun ve nitelikli yenilerini atar.) 

  • Yönetim kurulu, hastanenin faaliyetlerinin mevzuata, esas sözleşmeye, iç düzenlemelere ve oluşturulan politikalara uygunluğunu gözetiyor mu? (bunun için bir iç kontrol sisteminin kurulması gereklidir)

  • Yönetim kurulunun yetki ve sorumlulukları; fonksiyonları ile tutarlı ve hiç bir şüpheye yer bırakmaksızın, her bir yönetim kurulu üyesi, yönetici ve genel kurula tanınan yetki ve sorumluluklardan açıkça ayrılabilir ve tanımlanabilir biçimde içi düzenlemelerde yer alıyor mu? (Bu çerçevede yönetim kurulu üyeleri arasında görev dağılımı yapılır. Yönetim kurulu üyelerinin ve yöneticilerin yetki ve sorumlulukları açık ve anlaşılabilir olur; faaliyet raporunda yer alır ve kamuya açıklanır.) 

  • Yönetim kurulu üyeleri mevzuat, esas sözleşme ve genel kurulun kendilerine yüklediği görevleri kasten veya ihmalden yerine getirmemeleri halinde zincirleme sorumlu olmalarını sağlayan şirket içi bir düzenleme mevcut mu? 

  • Yönetim kurulu üyesinin hastane işleri için yeterli zaman ayırması esastır. Bu kapsamda, üyenin hastane dışında başka görev veya görevler alması belli kurallara bağlanır ve sınırlandırılır 

  • Yönetim kurulu üyesi prensip olarak hastane ile işlem yapamaz ve rekabet edemez. Bununla ilgi şirket içi bir düzenleme mevcut mu? (Böyle bir durum ortaya çıktığı veya öğrenildiği takdirde ilgili yönetim kurulu üyesi derhal yönetim kurulunu ve denetleme kurulunu yazılı olarak bilgilendirir. Yapılacak ilk genel kurul toplantısında bu konuda ayrıca pay sahiplerine bilgi verilir, kamuya açıklanır ve faaliyet raporunda yer verilir. Yönetim kurulu üyelerinin hastane ile işlem yapabilmesi ve rekabet edebilmesi ancak pay sahiplerinin ¾’ünün onayı ile mümkündür. Bu husus esas sözleşmede düzenlenir.)

 

  • Yönetim kurulu üyesi hastane ile ilgili gizli ve/veya ticari sır niteliğindeki bilgileri (özellikle hastalar ile ilgili bilgileri) kamuya açıklayamaz. Bu husus etik kurallarda yer alır. Yönetim kurulu bu bilgilerin hastanenin diğer çalışanları tarafından da şirket dışına çıkarılmasını önlemeye yönelik gerekli tedbirleri alıyor mu? 

  • Yöneticiler hastanenin iflası halinde; iflasın istenmesinden önceki son üç yıl içinde her ne ad altında olursa olsun hizmetlerine karşılık aldıkları ve emsallerine göre bariz derecede farklı olan maddi menfaatin fazla olan kısmını hastaneye iade etmelerini sağlayan bir iç düzenleme bulunmakta mıdır? 

  • Yönetim kurulu üyeleri, hastanede göreve başlamadan önce, mevzuata, esas sözleşmeye, içi düzenlemelere ve oluşturulan politikalara uyacaklarını ve uymadıkları takdirde hastanenin, pay ve menfaat sahiplerinin bu nedenle uğrayacakları zararları zincirleme karşılayacaklarını yazılı olarak beyan etmişler midir? 

  • Yönetim kurulu toplantılarında gündemde yer alan konular açıkça ve her yönü ile tartışılır. Yönetim kurulu üyesi, toplantılarda muhalif kaldığı konulara ilişkin makul ve ayrıntılı karşı oy gerekçesini karar zaptına geçirtip ve yazılı olarak hastane denetçilerine iletiyor mu? 

  • Yönetim kurulu toplantıları etkin ve verimli bir şekilde planlanıp gerçekleştiriliyor mu? 

  • Yönetim kurulu düzenli olarak ve önceden planlandığı şekilde en az ayda bir defa; gerekli görülen hallerde bu süreye bağlı olmadan ve gecikmeksizin toplanıyor mu? Yönetim kurulu üyeleri prensip olarak her toplantıya katılıyorlar mı? 

  • Yönetim kurulunda her üyenin bir oy hakkı bulunur. Üyelere ağırlıklı oy hakkı veya olumlu/olumsuz veto hakkı engelleyen bir iç düzenlemeler var mı? 

  • Yönetim kurulu toplantılarının ne şekilde yapılacağı iç düzenlemeler ile yazılı hale getirilmiş midir? 

  • Yönetim kurulu toplantı ve karar nisabına esas sözleşmede yer verilmiş midir? 

  • Yönetim kurulu toplantıları ile ilgili dokümanın düzenli bir şekilde tutulması amacıyla tüm yönetim kurulu üyelerine hizmet vermek üzere yönetim kurulu başkanına bağlı bir sekretarya oluşturulmuş mudur? 

  • Yönetim kurulunun seyahat/toplantı giderlerini, görevi ile ilgili özel çalışma isteklerini ve benzer masraflarını karşılayacak bir bütçesi var mıdır? 

  • Yönetim kurulu üyeliğine prensip olarak, yüksek bilgi ve beceri düzeyine sahip, nitelikli, belli bir tecrübe ve geçmişe sahip olan kişiler aday gösterilir ve seçilir. Buna ilişkin genel esaslar esas sözleşmesinde yer almış mıdır? 

  • Yönetim kurulu üye sayısı, yönetim kurulu üyelerinin verimli ve yapıcı çalışmalar yapmalarına, hızlı ve rasyonel kararlar almalarına ve komitelerin oluşumu ve çalışmalarını etkin bir şekilde organize etmelerine olanak sağlayacak şekilde belirlenmiş midir? 

  • Hastane idaresi acil servis sorumluları ile aylık değerlendirme toplantıları yapıp toplantı tutanaklarını ve yapılan iyileştirme çalışmalarını kayıt altına alıyor mu? 

  • Hastanede oluşturulmuş komite, kurul vb. birimler etkili çalışıyor mu? (Enfeksiyon Kontrol Komitesi, Hasta Güvenliği Komitesi vb.) 

  • Özel hastanede oluşturulması gereken kurulların/komitelerin oluşturulduğunu gösteren onaylar bulunuyor mu? 

  • Hastane yönetimi tarafından bu kurulların/komitelerin çalışma usul ve esasları yazılı olarak belirlenmiş midir?

 

  • Özel Hastanelerde oluşturulan kurulların/komitelerin çalışmalarını gösteren toplantı tutanakları bulunmakta mıdır?

 

  • Yönetim kurulu üyelerine verilecek ücret, ilke olarak üyenin zaman yatırımını ve üyelik gereklerinin yerine getirilmesini, asgari olarak karşılayacak şekilde genel kurul tarafından belirleniyor mu? Ayrıca katıldığı toplantı başına belirli bir huzur hakkı veriliyor mu?

 

  • Yöneticilerin görevlerini ifa edebilmeleri için gerekli yetkiler kendilerine verilmiş midir?

 

  • Yöneticiler verilen görevleri ifa edebilmeleri için gerekli profesyonel nitelikleri haiz midir?

 

  • Yöneticiler, hastane hakkındaki gizli ve kamuya açık olmayan bilgiyi kendileri veya başkaları lehine kullanamaz, hastane hakkında yalan, yanlış, yanıltıcı, mesnetsiz bilgi veremez, haber yayamaz ve yorum yapamazlar. Bu konularda taahhütname imzalamışlar mı?

 

  • Yöneticiler görevlerini gereği gibi yerine getirmemeleri nedeniyle hastanenin ve üçüncü kişilerin uğradıkları zararları tazmin edeceklerine dair taahhütname imzalamışlar mıdır?

 

  • Yöneticilere verilecek ücret, kişilerin nitelikleriyle ve şirketin başarısına yaptıkları katkıyla orantılı olur. Bu kişilere verilecek ücret, piyasa koşullarına göre belirleniyor mu?

 

  • Hastane idaresi hizmet sunum süreçlerinin iyileştirilmesine yönelik değerlendirme toplantıları yapılıyor mu?

 

Kamuyu Aydınlatma ve Şeffaflık

 

  • Kamuya açıklanacak bilgiler, açıklamadan yararlanacak kişi ve kuruluşların karar vermelerine yardımcı olacak şekilde, zamanında, doğru, eksiksiz, anlaşılabilir, yorumlanabilir, düşük maliyetle kolay erişilebilir ve eşit bir biçimde ilgili kişi ve kurumların kullanımına sunuluyor mu?

 

  • Kamunun aydınlatılması ile ilgili olarak bir bilgilendirme politikası oluşturulup ve kamuya açıklanmış mıdır?

 

  • Hastanenin finansal durumunda ve/veya faaliyetlerinde önemli bir değişiklik olması halinde veya yakın bir gelecekte önemli bir değişikliğin ortaya çıkmasının beklendiği durumlarda, ilgili düzenlemelerde yer alan hükümler saklı kalmak kaydıyla, pay sahipleri başta olmak üzere ilgili kişilere duyuruluyor mu?

 

  • Kamunun aydınlatılmasında, hastaneye ait internet sitesi var ve aktif olarak kullanılıyor mu?

 

  • Hastanenin web sayfasında hekimlere ait bilgilendirme (uzmanlık dalı ve ilgilendiği alanlar) yapılıyor mu?

 

  • Hastanenin gerçek kişi nihai hâkim pay sahibi/sahipleri dolaylı ve karşılıklı iştirak ilişkilerinden arındırılmak sureti ile kamuya açıklanır. Hastanenin ortaklık yapısı, sadece gerçek kişi pay sahiplerinin isimlerinin, pay miktarı ve oranları ile hangi grup paya sahip olduklarına ilişkin bilgilerin yer aldığı bir tablo haline getirilip, bu tabloya faaliyet raporunda ve mali tablo dipnotlarında yer veriliyor mu?

 

  • Yönetim Kurulu üyelerinin, yöneticilerin ve hastanenin sermayesinin doğrudan ya da dolaylı olarak en az %5’ine sahip olan pay sahiplerinin, kendilerinin veya sermayesinin %5’inden fazlasına sahip olduğu veya bu orana bağlı kalmaksızın, yönetim kontrolünü elinde bulundurduğu veya yönetiminde etkisinin olduğu şirketlerle hastane arasındaki ticari ve ticari olmayan iş ve işlemler kamuya açıklanıyor mu?

 

  • Periyodik mali tablo ve mali tablo dipnotları, hastanenin gerçek finansal durumunu gösterecek şekilde hazırlanıp ve kamuya açıklanıyor mu?

 

  • İçerden öğrenilen bilgilerin kullanımının önlenmesi için gerekli her türlü tedbir alınmış mıdır? (örneğin, önemli bilgilere ulaşma olanağı bulunan kişiler belirlenip isimleri kamuoyuna açıklanmış mıdır?)

 

Pay Sahipleri

 

  • Pay sahiplerine ilişkin kayıtların sağlıklı, güvenli ve güncel olarak tutuluyor mu?

 

  • Kamuya açıklanmamış, gizli ve ticari sır niteliğindeki bilgiler hariç olmak üzere, pay sahiplerinin hastane ile ilgili yazılı bilgi talepleri yanıtlanıyor mu?

 

  • Genel kurul toplantısının yürürlükteki mevzuata, esas sözleşmeye ve diğer iç düzenlemelere uygun olarak yapılıyor mu?

 

  • Gerçek pay sahiplerinin genel kurula katılımını en üst seviyede sağlamak için gerekli tedbirler alınmış mıdır?

 

  • Genel kurul toplantısı için davet usulü, içeriği ve zamanlaması, pay sahiplerinin toplantı gündem maddeleri hakkında yeterince bilgilenmesini sağlanmış ve hazırlık yapmalarına imkân verilmiş midir? Yönetim kurulu gündem maddeleri ile ilgili olarak bilgilendirme dokümanı hazırlatılıp ve pay sahiplerine duyurulmuş mudur?

 

  • Genel kurul toplantısında, gündemde yer alan konular tarafsız ve ayrıntılı bir şekilde, açık ve anlaşılabilir bir yöntemle aktarılıp; pay sahiplerine eşit şartlar altında düşüncelerini açıklama ve soru sorma imkânı verilmiş ve sağlıklı bir tartışma ortamı yaratılmış mıdır?

 

  • Genel Kurul toplantısı sonrası tutanaklar, kararlar ve benzeri toplantı sonuçları tüm pay sahiplerinin bilgisine sunulmuş mudur?

 

  • Oy hakkında imtiyaz tanınmasından kaçınılmış mıdır?

 

  • Eğer oy hakları üzerinde imtiyaz var ise bu anlaşılır şekilde kamuoyuna açıklanmış mıdır?

 

  • Pay sahibi olmayan kişinin temsilci olarak vekâleten oy kullanma imkânı var mıdır?

 

  • Mevzuat ve esas sözleşmede yer alan özel hükümler saklı kalmak üzere genel kurul toplantısında oylama açık ve el kaldırmak suretiyle yapılıyor mu? Pay sahiplerinin talep etmesi halinde oylamanın şekli genel kurul tarafından belirleniyor mu?

 

  • Oy kullanma süreci toplantıdan önce ve toplantı başlangıcında pay sahiplerine duyuruluyor mu?

 

  • Şirketin belirli ve tutarlı bir kar dağıtım politikası var mı ve kamuya açıklanıyor mu?

 

  • Yönetim kurulunun, genel kurula karın dağıtılmamasını teklif etmesi halinde, bunun nedenleri ile karın kullanım şekline ilişkin bilgi pay sahiplerine sunuluyor mu?

 

  • Kar dağıtımı mevzuatta öngörülen süreler içerisinde, genel kurul toplantısını takiben en kısa sürede yapılıyor mu?

 

  • Kar dağıtım politikasında pay sahiplerinin menfaatleri ile şirket menfaati arasında tutarlı bir politika izleniyor mu?

 

  • Pay sahiplerinin paylarını serbestçe devretmesini zorlaştırıcı uygulamalardan kaçınılıyor mu?

 

  • Azınlık pay sahipleri dâhil, tüm pay sahiplerine eşit muamele ediliyor mu?

 

  • Yönetim kurulu üyeleri ve yöneticiler ile yönetim kontrolünü elinde bulunduran pay sahipleri, ya da imtiyazlı bir şekilde çeşitli bilgilere ulaşma imkânı olan kimseler, kendileri adına şirketin faaliyet konusu kapsamında yaptıkları işlemleri pay sahiplerinin bilgisine sunuyorlar mı?

Menfaat Sahipleri

 

  • Menfaat sahipleri; çalışanlar(özellikle doktor ve hemşire gibi meslek personeli), müşteriler(hastalar), kredi sağlayanlar, tedarikçiler, kamu otoriteleri ve genel olarak toplumdur. Menfaat sahiplerinin mevzuat ve sözleşmelerle korunan haklarının ihlali halinde etkili ve süratli bir tazmin imkânı sağlanmalıdır. Hastane yönetimi, mevzuat ile menfaat sahiplerine sağlanmış olan tazminat gibi mekanizmaların kullanılabilmesi için gerekli kolaylığı gösteriyor mu?

 

  • Menfaat sahiplerinin haklarının mevzuat ile düzenlenmediği durumlarda, menfaat sahiplerinin çıkarları iyi niyet kuralları çerçevesinde ve hastanenin imkânları ölçüsünde, hastanenin itibarı da gözetilerek korunuyor mu?

 

  • Hastane ile menfaat sahipleri arasında yaşanabilecek anlaşmazlıkların giderilmesinde ve çözüme ulaştırılmasında Hastane yönetimi öncü rol oynuyor mu?

 

  • Başta şirket çalışanları olmak üzere menfaat sahiplerinin şirket yönetimine katılımını destekleyici mekanizma ve modeller şirket faaliyetlerini aksatmayacak şekilde geliştirilmiş midir?

  • Hastane, çalışanların görüş ve önerilerini değerlendirme sistemine sahip mi?

  • Personelin görüş ve önerilerini hastane yönetimine iletilebilmesi için bir sistem (öneri kutuları, mail adresi vb.) bulunuyor mu?

  • Çalışanların Şikâyet- Öneri kutuları ile ilgili bir değerlendirme komisyonu bulunuyor mu?

  • Çalışan memnuniyeti anketleri usulüne uygun olarak gerçekleştiriliyor mu?

  • Katılımcı bir yönetim ortamının oluşturulmasını teminen, şirketin finansal imkânları, ücret, kariyer, eğitim, sağlık gibi konularda çalışanlara yönelik bilgilendirme toplantıları yapılarak görüş alışverişinde bulunuluyor mu?

  • Personel alımına ilişkin kıstaslar yazılı olarak belirlenip uygulamada bu kriterlere uyuluyor mu?

  • Çalışanlar ile ilgili olarak alınan kararlar veya çalışanları ilgilendiren gelişmeler çalışanlara veya temsilcilerine bildiriliyor mu?

  • Hasta memnuniyeti anketleri uygulanıyor mu, uygulanıyorsa uygulama şekli ve sonuçlarının değerlendirilmesine ilişkin yazılı bir düzenleme bulunuyor mu?

  • Hastane, hasta ve yakınlarının görüş, öneri ve şikâyetlerini değerlendirme sistemine sahip mi?

  • Hasta hakları birimi görülebilecek ve kolaylıkla ulaşabilecek bir yerde bulunmakta mıdır?

  • Hasta ve hasta yakınlarının şikâyetlerini ve önerilerini kolaylıkla ulaştırabilmesini sağlayacak şikâyet ve öneri kutuları veya benzeri uygulamalar bulunmakta mıdır?

  • Şikâyet-Öneri kutuları ile ilgili bir değerlendirme komisyonu bulunmakta mıdır?

  • Personelin mesleki ve kişisel gelişimine katkı sağlayacak hizmet içi eğitimler veriliyor mu?

  • Personel alımına ilişkin kıstaslar yazılı olarak belirlenip uygulamada bu kriterlere uyuluyor mu?

  • Personelin eğitim durumu (lise, ön lisans, lisans, yüksek lisans vb.), sertifikaları, hizmet içi eğitim belgeleri, yabancı dil bilgisi ve diğer niteliklerinin yer aldığı dosyaların bulunduğu personel bilgi sistemi bulunuyor mu?

  • Personel eğitimleri planlanıyor ve düzenlenen eğitimler kayıt altına alınıyor mu?

  • Göreve yeni başlayan her bir meslek grubu için uyum eğitimleri verilmeli ve eğitimler kayıt altına alınıyor mu?

  • Hastane ve birim bazında hedefler belirlenerek çalışanlar bilgilendiriliyor mu?

  • Personelin görebileceği bir yerde ilan ve bilgilendirme panosu/panoları bulunduruluyor mu?

  • Eğitim, terfi ettirme hususlarında çalışanlara eşit davranılıp, çalışanların bilgi, beceri ve görgülerini arttırmalarına yönelik eğitim planları yapılıp ve eğitim politikaları oluşturulmuş mudur?

 

  1. YÖNETİM BİLGİ SİSTEMLERİ

 

Sağlık sektörünün yapısı gereği hastanelerde verilen hizmetlerin hastalar açısından büyük önem taşıması ve ortaya çıkabilecek hataların olumsuz sonuçlarının bazen geri dönüşünün olmaması bunun yanı sıra hastalara ait bilgilerin kişiye özel oluşu güvenli ve düzenli bilgi sistemleri alt yapısına sahip olmayı zorunlu hale getirir.

 

Yönetim bilgi sistemleri altyapısında değerlendirilen temel unsurlar aşağıda sıralanmıştır.

 

  • Hastane bilgi sistemi hasta kayıt, merkezi yatış, poliklinik, vezne, eczane, depo, laboratuvar, faturalandırma işlemlerinin entegre bir biçimde gerçekleştirilmesi uygulaması.

 

  • Bilgi işlem destek hizmetlerinin kesintisiz (24 saat) çalışması

 

  • Hastane bilgi yönetim sistemine erişimde, yetkilendirme yapılması sonucu, verilere sadece ulaşması gereken kişilerin ulaşması sağlanarak hastalar ile ilgili mahrem bilgilerin yetkisiz erişimlere karşı güvence altına alınmasına yönelik uygulama ve çalışmalar.

 

  • Hastane bilgi sistemindeki verilerin yedeklenmesinin her gün düzenli olarak server haricinde bir ortamda yapılması.

 

  • Otomasyon sorunları ile ilgili aylık istatistiksel çalışmaların yapılması.

 

  • Kritik verilere her türlü erişim işlemlerinin sınırlandırılması ve bu konuyla ilgili sorumlu kişilerin belirlenerek yetkilendirme yapılması. (okuma, değiştirme, silme,ekleme)

 

  • Hastane, hasta dosyalarının usulüne uygun doldurulduğunu kontrol eden bir düzenlemenin varlığı.

 

  • Arşiv bölümü hizmet sunumu için uygun şartları taşıması.

 

 

 

  1. TİCARİ RİSKLER

 

  1. SEKTÖR RİSKİ

 

Sağlık sektörünün bir parçası olan hastane sektörde meydana gelen her değişiklikten etkilendiği için yapılacak doğru kredi derecelendirme faaliyeti için sektörün dikkate alınması zorunludur.

 

Bu aşamada devletin verdiği teşvikler, vergi avantajları, sektörün GSYİH içindeki payı, istihdam yapısı, ekonomiye etkisi, sektör üyelerinin gelecekten beklentileri, bu beklentilerin sektör üzerindeki etkisi, sektördeki devlet kurumlarının etkisi, düzenleme ve denetleme gücü, sektör sorunlarına müdahale ve çözüm yeteneği, sektöre girişteki yasal düzenlemeler, sabit maliyetler, bürokrasinin kalitesi ve bürokratik engeller, AB uyum sürecinde ortaya çıkabilecek yeni yasal düzenlemelere uyum, bu süreçte sektörün yakalayabileceği fırsatlar ve karşılaşabileceği riskler gibi unsurlar dikkate alınmaktadır.

 

Sektör araştırması yapılırken sektör detaylı olarak incelenir. Sektörün genel durumu sahip olduğu avantajlar, tehditler, büyüme potansiyeli beklentileri sektördeki şartların hastane üzerindeki etkileri ve bu etkilerin devamlılığı araştırılır. Sektördeki rekabet şartları ve hastanenin bu rekabet ortamındaki yeri incelenmektedir. Rekabette meydana gelebilecek değişikler sektöre yeni bir hastanenin girme durumu ve sektöre giriş şartları değerlendirilir. Bunların yanı sıra değerlendirilen diğer unsurlar ise; başlık altında sektördeki rekabet ve volatilite, sektörün büyüme başarısı, karlılığı, riskleri, diğer sektörlerle etkileşimi gibi faktörler değerlendirilmektedir.

 

  1. MAKRO EKONOMİK FAKTÖRLER VE DIŞSAL DESTEK

 

TCR Hastane Kredi Derecelendirme Metodolojisi’nin bu bölümünde genel ekonomik ve politik şartlar, sektörün durumu ve devletin sektöre bakışı konuları değerlendirilmektedir. Bu bölümde ağırlıklı olarak hastanenin dışındaki faktörlerin ele alınmasında ki neden sektörün bir üyesi olan hastanenin genel ekonomik, politik ve sektörel durumdan doğrudan etkilenmesidir. Bu şekilde hastane kredi derecelendirme metodolojisi daha doğru sonuç veren bir yapıya kavuşmaktadır.

 

Metodolojinin bu bölümünde değerlendirilen unsurlar arasında genel ekonomik ve politik şartlar, devletin genel ekonomi politikaları sonucu ortaya çıkan ekonomik ve politik risk ve ortaya çıkabilecek fırsatlar, ulusal ve uluslar arası ekonomik ve politik beklentilerin kısa, orta ve uzun vadede sektöre etkileri, devletin sektöre bakışı, desteği ve kanuni yükümlülükler, şirketin yabancı para yükümlülükleri ve alacakları, yabancı para değerine beklentiler, kambiyo riski bu konudaki alternetif planlar, varsa ürün alım, satımı ve kredi kullanımı v.b. üzerinde faiz dalgalanmalarının etkisi, fiyat değişimlerinin sonuçları, sektörü ulusal ve uluslar arası ekonomik hareketlere duyarlılığı, gibi faktörler yer almaktadır.

 

  1. PİYASA KONUMU VE REKABET GÜCÜ

 

Bu aşamada hastanenin ve sunduğu hizmetlerin sektördeki tanınılırlığı, marka gücü, sağlık hizmetlerinin çeşitliliği ve fonksiyonu, talep yapısı satış sonra hizmetler, hastanenin ve sunduğu hizmetlerin sektördeki tanınırlığı, hastane ve tıbbi merkez dağılımı, anlaşmalı olduğu özel sağlık sigortası kuruluşları, mal ve hizmet alıcı ve satıcılarının pazarlık gücü, tıbbi donanım ve sağlık malzemeleri temin riski ve şirketin sahip olduğu kalite belgeleri gibi unsurlar incelenmektedir.

 

Hastanenin rekabet gücü değerlendirilirken hastaneyi diğerlerinden ayıran özellikleri, geçmiş stratejik başarıları, geçmiş yıllarda sektörden alınan payının değişimi eğer pay azalmakta ise bunun nedenleri, performans tutarlılığı, sektördeki yeri, yönetimin tecrübesi ve sektördeki otoritesi, hastanede kalite yönetimine verilen önem, tıbbi teknik ve teknoloji kullanma seviyesi, iş çeşitliliği eğer gelirlerinin büyük kısmı tek bir konudan elde ediliyorsa bunu değiştirmek, alternatif gelir alanları ve iş çeşitliliği yaratmak için yaptığı çalışmalar, hastalarına verdiği hizmetleri tanıtma ve pazarlama becerisi gibi faktörler incelenmektedir.

 

  1. MUHASEBE STANDARTLARI

 

Hastanenin sosyal görevinin yanında yoğun bir işlem hacmine sahip ticari kişiliği olduğu düşünüldüğünde bu işlemlerin doğru ve düzenli kaydedilmesi, gerektiğinde bu kayıtlara hızlıca ulaşılması ve yapılan işlemlerin düzenli olarak raporlanması büyük önem taşımaktadır.

 

Finansal verilerin doğru ve düzenli saklanmasına yönelik alt yapı olanakları, varsa iç denetim sisteminin kalitesi, mali tabloların güvenilirliği, varsa bağımsız denetim raporu, mali tablolar ve dipnotların yasal düzenlemelere ve UFRS (uluslar arası finansal raporlama standartları)’na uygunluğu, finansal raporların tam zamanında ve doğru açıklanma seviyesi ve varsa mali konularda alınan cezalar ve miktarı gibi unsurlar bu aşamada değerlendirilmektedir.

 

  1. FİNANSAL PROFİL

 

  1. FİNANSAL RİSK ANALİZİ

 

TCR Hastane derecelendirme metodolojisinin finansal kısmında en son üç yıllık finansal tablolar (Bilanço, Gelir Tablosu, varsa Nakit Akım Tablosu, Öz Kaynak Değişim Tablosu, Satışların Maliyeti Tablosu ve Kar Dağıtım Tablosu), kullanılmakta olup tabloların varsa bağımsız denetimden geçmiş, YMM onaylı bunların olmaması durumunda ise vergi dairesi onaylı olması istenir.

Metodolojinin ileriki bölümlerinde daha ayrıntılı anlatılmakla birlikte finansal tabloların analizi uluslar arası standartlarda kabul görmüş finansal oranlar ve analiz yöntemleriyle yapılmakta, elde edilen sonuçlar karşılaştırmalı olarak değerlendirilmektedir.

Finansal analizde değerlendirilen konular ve oranlar altı ana başlıktan oluşmakta olup bu konular;

  • Nakit Akışı ve Likidite Oranları

  • Aktivite/Faaliyet Oranları

  • Büyüme Oranları

  • Karlılık Oranları

  • Karşılama Oranları

  • Finansal Yapı Oranları’dan oluşmaktadır.

  1. NAKİT AKIŞI VE LİKİDİTE ORANLARI

 

Likidite oranları ile hastanenin kısa vadeli yükümlülüklerini ödeme kabiliyeti analiz edilmekte olup bu yükümlülüklerin karşılanmasında dönen varlıkların yeterliliğinin incelenmesi yapılır. Hastanenin döner varlıkları bir yıldan kısa vadede nakde dönüşmesi beklenen varlıklardan meydana gelmekte olup bu varlıklar hazır değerler, serbest menkul kıymetler, kısa vadeli alacaklar ve stoklardan oluşur.

 

Likidite Oranları arasında öncelikli olarak likidite oranı incelenmektedir.

Likidite oranı=(Kısa Vadeli Yükümlülükler – Stoklar)/Dönen Varlıklar

 

olarak hesaplanmaktadır. Stokların paraya çevrilmesinin zaman aldığı düşüncesiyle Oranın hesaplanmasında stoklara yer verilmemektedir. Oranın minimum ,80 olması istenmekte olup bu durumda firma stoklarından hiç satış yapmadan kısa vadeli borçlarını ödeyebilme gücüne sahip olduğu anlaşılır.

 

Finansal analiz sürecinde değerlendirilen diğer likidite oranları ise;

 

Cari Oran=Kısa Vadeli Yükümlülükler/Dönen Varlıklar

Nakit Oranı= (Hazır Değerler + Serbest Menkul Kıymetler)/Dönen Varlıklar

Net İşletme Sermayesi=Dönen Varlıklar-Kısa Vadeli Yükümlülükler’dir.

 

Nakit akım tablosu diğer finansal tablolardan farklı olarak tahakkuk hesabıyla değil nakit akım hesabına göre oluşturulduğundan sağlıklı bir analiz için kullanılması çok önemlidir.

 

Hastanenin nakit akımı değerlendirilirken nakit akımı borçlarıyla karşılaştırılmakta ve borçların sahip olunan nakit akımıyla karşılanma oranı incelenmektedir. Nakit akışında yıllar itibariyle meydana gelen değişimler değerlendirilmekte nakit akımlarında düzenli sürdürülebilir bir artış olması istenmektedir. Eğer nakit akışlarında azalma ve düzensizlik söz konusu ise bunların nedenlerinin hastane içi etkenlerden mi yoksa diğer etkenlerden mi kaynaklandığı araştırılır. Son olarak da hastanenin nakit akımını arttırmaya yönelik çalışmaları ve nakit akımında meydana gelebilecek değişmeler için alternatif durum planları incelenir.

Nakit akım tablosunun sisteme dahil edilmesiyle operasyonel faaliyetlerden nakit akışı, finansal faaliyetlerden nakit akışı ve yatırım faaliyetlerinden nakit akışı ayrıntılı olarak incelenir.

 

Nakit akım analizinde değerlendirilen esas unsur;

 

Esas Faaliyetlerden Kaynaklanan Net Nakit Akımı/Toplam Borçlar

Faaliyetlerden Elde Edilen Net Nakit Akımı/Toplam Borçlar

 

Bunun yanı sıra incelenen diğer nakit akım oranları;

 

Faaliyetler Elde Edilen Serbest Nakit Akımı/ Toplam Borçlar

Faaliyetler Elde Edilen Serbest Nakit Akımı/ Net Satışlar

 

  1. Aktivite/Faaliyet Oranları

 

Aktivite oranları net satışların değişik bilanço kalemlerine oranlanmasıyla bulunmakta olup varlıkların devir hızlarını ortaya çıkartır. Bu oranlar hastanenin faaliyet verimliliği ve performans değerlendirmesi sırasında kullanılmaktadır.Net satışların ticari alacaklara bölünmesiyle bulunan alacak devir hızı hastanenin alacak tahsil kabiliyeti ve politikası hakkında önemli bilgiler vermektedir. Borç devir hızı satışların maliyetinin ticari borçlara bölünmesiyle elde edilmekte olup alacak tahsil süresine uygun bir seviyede gerçekleşmesi beklenir. İşletme sermayesi devir hızı net satışların dönen varlıklara bölünmesiyle bulunur ve hastanenin çalışma sermayesinin verimliliğinin ölçülmesinde kullanılır. Net satışların ortalama aktif tutarına bölünmesiyle elde edilen aktif devir hızı toplam varlıklarının verimliliğinin ölçülmesinde kullanılır.

 

Hastanenin borç ödeme kapasitesi borçlarını faizleriyle birlikte geri ödeme yeteneğidir. Borçlarını öz kaynaklarıyla ticari faaliyetleriyle ya da borçlanarak mı ödediği incelenir. Geçmişteki borç ödeme alışkanlıkları incelenir eğer bir sorun meydana gelmişse bunun nedenleri araştırılır.

 

Borç ödeme kapasitesi incelendikten sonra alacak tahsili ve borç vadeleri arasındaki denge incelenir, eğer bir uyumsuzluk söz konusu ise bunların nedenleri araştırılır ve hastanenin bu uyumsuzluğu ortadan kaldırmak için yaptığı çalışmalar değerlendirilir. Hastanenin alacak tahsil politikası, varsa alacak tahsilinde geçmişte yaşanan sorunlar ve hastanenin bu konuda yapmış olduğu çalışmalar incelenir.

 

  • Alacak Devir Hızı=Net Satışlar/Ticari Alacaklar

  • Ortalama Alacak Tahsil Süresi=360/Alacak Devir Hızı

  • Stok Devir Hızı=Net Satışlar/Ortalama Stoklar

  • Ortalama Stok Devir Süresi=360/Stok Devir Hızı

  • Borç Devir Hızı=Satışların Maliyeti/Ticari Borçlar

  • Borçların Ortalama Ödeme Süresi=360/Borç Devir Hızı

  • İşletme Sermayesi Devir Hızı=Net Satışlar/Dönen Varlıklar

  • İşletme Sermayesi Ortalama Devir Süresi=360/ İşletme Sermayesi Devir Hızı

  • Aktif Devir Hızı=Net Satışlar/Ortalama Aktif Tutarı

  • Ortalama Aktif Devir Süresi=360/Aktif Devir Hızı

 

  1. Büyüme Oranları

 

Finansal analizde çok sık kullanılan oranlar arasında yer alan büyüme oranları geçmiş dönem başarısı, önceki döneme kıyasla hastanenin finansal açıdan gelişimi ve performansının artışını ölçmekte kullanılmasının yanı sıra hastanenin rekabet gücünün ve kar yeteneğinin direkt bir göstergesidir.

 

Hastanenin başlangıçtan bugüne gelişim durumu, geçmişteki büyüme planları ve bu planları gerçekleştirme oranı, hastanenin gelir ve varlıklarındaki büyüme oranları ve bu oranların tutarlılığı, eğer büyüme oranları istikrarlı değilse bu durum hastane içi nedenlerden mi hastane dışı nedenlerden mi kaynaklanmaktadır.

 

Büyüme oranları arasında öncelikle değerlendirilen oranlar;

 

NET SATIŞLARDA ÖNCEKİ YILA GÖRE ARTIŞ ORANI=( Dönem Net Satışlar)-(Geçmiş Dönem Net Satışlar)/ Geçmiş Dönem Net Satışlar

NET KARLILIKTA ÖNCEKİ YILA GÖRE ARTIŞ ORANI=( Dönem Net Kar)-(Geçmiş Dönem Kar)/ Geçmiş Dönem Net Kar

 

Bunların yanı sıra analiz edilen diğer oranlar

 

AKTİF TOPLAMINDA ÖNCEKİ YILA GÖRE ARTIŞ ORANI=( Dönem Aktif toplamı)-(Geçmiş Dönem Aktif toplamı)/ Geçmiş Dönem Aktif toplamı

ÖZ KAYNAKLARDA ÖNCEKİ YILA GÖRE ARTIŞ ORANI=( Dönem Öz Kaynak Toplamı)-(Geçmiş Öz Kaynak Toplamı)/ Geçmiş Öz Kaynak Toplamı

 

  1. Karlılık Oranları

 

Hastanenin sosyal misyonun yanı sıra ticari bir işletmede olduğu gibi kar elde etme zorunluluğu da olduğu göz ardı edilemez bir gerçek olup karlılık oranları hastanenin ve yönetimin performansının ölçülmesinde kullanılan en önemli kriterlerden biri haline gelmektedir. Hastanenin sağladığı karın yeterliliğinin ölçümünde ekonomik şartlardaki değişimler, sermayenin alternatif alanlardan sağlayabileceği gelir, hastanenin kar hedefleri ve benzer hastanelerin kar rakamları kullanılabilir. Bunun yanı sıra karlılık oranları kredi kurumlarının veya yatırımcıların kararları üzerinde etkili olmaktadır. Finansal analizde kullanılan bu oranlardan bazıları brüt satışlar, net kar, faaliyet karı, FVÖK(Faiz ve vergi öncesi kar)’ın net satışlara ve net satışların öz kaynak ve aktif toplamına bölünmesiyle bulunur.

 

Karlılık oranları değerlendirilirken sektör ortalamalarıyla karşılaştırılır, oranlarda sürekli düzenli ve sürdürülebilir bir artış olması beklenir, eğer bir azalma veya düzensizlik söz konusu ise bunun hastaneden mi yoksa hastane dışı nedenlerden mi kaynakladığı araştırılır. Hastanenin bu sorunu çözmek için yaptığı çalışmalar incelenir. Son olarak hastanenin karlılığını arttırmak için yaptığı çalışmalar, bunların başarı durumları ve gelecek ile ilgili planları değerlendirilir.

 

Bu aşama öncelikle değerlendirilen oranlar;

 

EBITDA MARJI(FVAÖK)= Vergi Öncesi Kar+ Finansman Giderleri +Amortismanlar/Net Satışlar

Aktif Karlılık=Net Kar/Aktif Toplamı

 

Bunların yanı sıra değerlendirilen diğer oranlar;

 

Brüt Kar Marjı=Brüt Kar/Net Satışlar

Net Kar Marjı=Net Kar/Net Satışlar

Esas Faaliyet Kar Marjı=Esas Faaliyet Karı/Net Satışlar

Öz Kaynak Karlılığı=Net Kar/Öz Kaynaklar Toplamı

FVÖK/Net Satışlar= Vergi Öncesi Kar+ Finansman Giderleri /Net Satışlar

Faiz Vergi Amortisman Öncesi Kar(EBİTDA-FVAÖK)=Dönem Karı+Finansman Giderleri+Amortismanlar

Faiz Vergi Öncesi Kar(EBİT-FVÖK)=Dönem Karı+Finansman Giderleri

 

  1. Karşılama Oranları

 

Karşılama oranları hastanenin borçlarını faizi ile birlikte geri ödeme kabiliyetinin incelenmesi için kullanılır.

 

Bu bölümde öncelikle değerlendirilen oran;

Faiz Karşılama Oranı= Vergi Öncesi Kar+Finansman Giderleri/ Finansman Giderleri

 

Bunun yanı sıra analize dahil edilen diğer oranlar ise;

 

FVAÖK/FİNANSMAN GİDERLERİ (EBITDA/INTEREST COVERAGE )=Vergi Öncesi Kar+ Finansman Giderleri +Amortismanlar/Finansman Giderleri

EKONOMİK RANTABİLİTE =Vergi Öncesi Kar+ Finansman Giderleri /TOPLAM VARLIKLAR

 

  1. Finansal Yapı Oranları

 

Finansal yapı oranları hastanenin öz kaynak ve dış kaynaklarının dağılımı ve hastanenin uzun süreli vadeli borç ödeme gücünün analizinde kullanılır. Borçlanma oranı(Kaldıraç Oranı) toplam borçların toplam varlıklar içindeki payını verir ve hastanenin riskliliğinin ölçülmesinde önemli bilgiler vermektedir. Düşük kaldıraç oranına sahip hastaneler yüksek öz kaynak oranına sahip oldukları için ekonomik kriz dönemlerinde avantaj sahibi olmakta buna karşı yüksek öz sermayenin de hastaneye maliyeti olmaktadır. Bu nedenle hastane finansal kaldıraç oranını belirlerken bir denge bulmalıdır. Finansal yapı oranı devamlı sermayenin duran varlıklara bölünmesiyle bulunmakta ve duran varlıkların ne kadarının devamlı sermaye ile karşılandığını ortaya koymaktadır.

 

Finansal yapı oranları arasında başlıca değerlendirilen oranlar;

 

Borçlanma Oranı= Toplam Borçlar/Toplam Aktifler

Toplam Borçlar/FVAÖK

 

Bunlara ek olarak analize dahil edilen diğer oranlar;

 

  • Finansal Yapı Oranı=(Uzun Süreli Borçlar + Öz sermaye)/Duran Varlıklar

  • Öz Sermaye/Maddi Duran Varlık (Net)

  • Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar/Toplam Kaynaklar

  • Duran Varlıklar/Devamlı Sermaye

  • Devamlı Sermaye=Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar+Öz Kaynaklar

 

  1. FİNANSAL ESNEKLİK

 

Hastanenin hem kendisinden hem de genel ekonomik durumdan kaynaklanabilecek durumlara karşı finansal esnekliğe ve gerektiğinde alternatif finansman gücüne sahip olması hastane güven ve güç sağlamaktadır.

 

Bu bölümde değerlendirilen unsurlar arasında hastanenin alternatif finansman yaratma kabiliyeti, sahip olduğu kredi imkanı, sermaye piyasalarına erişim kabiliyeti, meydana gelebilecek finansal sorunlara karşı alternatif durum planları ve hastane ve ortaklarının mal varlığı yer almaktadır.

 

 

 

 

 

TABLO1: Analiz Bölümleri ve Ağırlıkları Tablosu

YÖNETİMSEL RİSK ANALİZLERİ

(Ağırlığı %20)

MUHASEBE STANDARTLARI KALİTESİ

Ağırlığı (%10)

TİCARİ RİSKLER

(Ağırlığı %20)

FİNANSAL PROFİL

(Ağırlığı %50)

Risk İştahı ve Güvenilirlik (%10)

 

Sektör Riski (%40)

Finansal risk Analizi (%80)

Kurumsal Yönetim(%70)

 

Makroekonomik Riskler (%20)

Finansal Esneklik(%20)

Yönetim Bilgi Sistemleri (%20)

 

Piyasa Konumu ve Rekabet Gücü (%40)

 

Hastanenin yapısı, yasal statüsü ve ölçeği dikkate alınarak ağırlıklar değiştirilebilir. Ayrıca sisteme entegre edilen kurumsal yönetim derecelendirme modülü yine aynı hususlar dikkate alınarak değiştirilebilir.

 

 

 

Haberlerimiz İçin Abone Olabilirsiniz.

exhibition stand turkey tüp bebek ankara seo hizmeti
Arabulucuk Sertifikası Programı